h تغییر ارز با موافقین و مخالفین - ظهور 12

پایگاه خبری و تحلیلی ظهور 12

تغییر ارز با موافقین و مخالفین,ظهور 12,پایگاه خبری تحلیلی سیاسی,تغییر ارز با موافقین و مخالفین,مذهبی,اجتماعی,فرهنگی,اقتصادی,تغییر ارز با موافقین و مخالفین

تغییر ارز با موافقین و مخالفین

هنوز از یادها نرفته است که در سال 90، محمود احمدی نژاد رئیس دولت دهم و مدویدف رئیس جمهور وقت روسیه در یک تماس تلفنی، خواهان حذف دلار از مبادلات تجاری دو کشور شدند.

در ان روزها روسای جمهور ایران و روسیه خواهان استفاده از پول های ملی شان برای مبادلات تجاری میان دو کشور شدند.

این در حالی بود که ایران و روسیه دو متحد استراتژیک در منطقه هستند که سالانه میلیاردها دلار مبادلات تجاری دارند.

درواقع مقاوم‌سازی سیستم تبادلات مالی خارجی در کشورهای شرقی آسیا درسال 2000 دراولویت قرار گرفت و روزبه‌روز توسعه یافت؛ به‌گونه‌ای که هم‌اکنون ادعا می‌شود که در جنوب شرقی آسیا ارز غالب وجود ندارد و از همه ارزها در تجارت استفاده می‌شود.

این پیمان‌های پولی دوجانبه به دیگر کشورهای جهان نیز تسری یافت. همزمان با اخذ این تصمیم در ایران، گلوبال ریسرچ از برنامه دو کشور روسیه و چین برای حذف «دلار» از مبادلات تجاری خود خبر داد.

به نوشته این پایگاه اینترنتی روسیه سعی دارد مبادلات تجاری خود را به «دلار» انجام ندهد و تجارت هیدروکربنی خود را در آینده به روبل و واحد‌های پولی کشورهای طرف معامله انجام دهد.

مبادلات تجاری هیدروکربنی روسیه به حدود یک تریلیون «دلار» در سال می‌رسد. کشورهای دیگر، به خصوص کشورهای عضو گروه بریکس ممکن است به زودی با کنارگذاشتن معاملات انرژی به «دلار» به روسیه بپیوندند. این موضوع می‌تواند منجر به کاهش ده‌ها تریلیونی «دلار»های نفتی در سال شود و آسیبی مهم به اقتصاد آمریکا وارد کند.

در دی ماه سال 91 نیز سخنگوی مرکز مبادلات ارزی از حذف تدریجی دلار برای واردات گروه های کالایی 3 تا 8 خبر داد.

صمد کریمی در آن روزها گفت : سهم تقاضای دلار برای واردات مواد اولیه به کشور در مرکز مبادلات نزدیک به صفر شده است.

وی با بیان این‌ که در هشت ماه سال جاری 92 درصد کل صادرات قطعی (کالای غیرنفتی) و حدود 70 درصد از واردات قطعی با قاره آسیا بوده است ، گفت‌: دلار به عنوان ارز جهان ‌روا سهمی در معاملات ارزی مرکز مبادلات ارزی کشور ندارد.

با این حال حذف کامل دلار از مبادلات تجاری در زمان حیات دولت دهم رخ نداد، اما حالا با پایان دولت دهم باز هم به نظر می رسد زمزمه حذف «دلار» و «یورو» از مبادلات تجاری ایران و بستن پیمان دوجانبه پولی در حال شنیده شدن است چرا که به تازگی موسی‌الرضا ثروتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس از برنامه تدوین طرح قراردادها و پیمان‌های دوجانبه و چندجانبه پولی با دیگر کشورها برای حذف «دلار» و «یورو» از مبادلات پولی ایران با همکاری مرکز پژوهش‌های مجلس خبر داده و گفته: «در حال حاضر 47 کشور دنیا در چارچوب قراردادها و پیمان‌های دوجانبه و چندجانبه براساس واحد پول ملی مبادله می‌کنند.

این طرح برای حذف «دلار» و «یورو» از مبادلات تجاری کشور با دیگر کشورهاست که در حال تهیه است.»

موافقان چه می گویند؟

موافقان این طرح اقتصادی معتقدند،ایران می تواند برای بسیاری از کالاهای وارداتی خود به جای دلار از ارز واسط دیگری استفاده کند، در صورت اجرایی شدن این طرح نوسانات ارزی در مبادلات ملی و داخلی کم خواهد شد.

آنها می گویند: هم اکنون دلار در مبادلات بین المللی به جایگاهی رسیده که بسیاری از کشورها مجبور به استفاده از این ارز شده‌اند و در برخی موارد به نابودی اقتصاد تعدادی از کشورها هم منجر شده است؛ معنای این وضعیت این است که آمریکا از طریق قدرت دلار قصد دارد مشکلات داخلی خود را حل کند.

البته این اتفاق تنها در کشورهای منتقد امریکا اتفاق نیافتاده و در بسیاری از کشورها که روابط نسبتا خوبی با ایالات متحده آمریکا دارند نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چین به عنوان پیشتاز این روش در جهان محسوب می‌شود که ارزش کل آن به ۲٫۵ تریلیون یوان است. هدف اولیه این پیمانهای پولی ارتقای تجارت دوجانبه و سرمایه‌گذاری مستقیم بود. در پیمانهای جدید، طرفین امضاء‌کننده از یکدیگر انتظار تقویت همکاری و ثبات مالی دارند.

در هر حال نکته اینجاست که حذف دلار یا هر ارز دیگر از مبادلات تجاری کشور باید از دو منظر مورد توجه قرار گیرد، نخست اینکه کشوری که می خواهد ارزی را از چرخه مبادلات بین‌الملل حذف کند آیا توان جایگزینی ارز دیگر را دارد؟ و دوم اینکه آیا حذف یک ارز خاص و انتخاب ارز دیگر موجب افزایش قیمت و رشد تقاضای ارز جدید و کالای مورد تقاضا نمی شود؟

سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس به عنوان موافق این طرح گفته: حذف دلار از مبادلات تجاری در کوتاه مدت امکان پذیر است و به تسهیل مبادلات تجاری با برخی کشورها منتهی می شود.

رحیم زارع ادامه داده: تسهیل مبادلات تجاری یکی از موضوعات مهمی است که در کمیسیون اقتصادی مجلس پیگیری می شود و می توان عنوان کرد که با توجه به شرایط اقتصادی موجود و اعمال تحریم ها، حذف دلار یکی از راهکارهای مهم برای تسهیل تجارت خارجی است.

نماینده مردم آباده، بوانات و خرم بید در مجلس شورای اسلامی تاکید کرده: برای حذف دلار از مبادلات تجاری باید نهادهای پولی و مالی برنامه ریزی های جامع و کارشناسی شده ای انجام دهند بنابراین در گام نخست می توان با ۱۵ کشور همسایه رایزنی و تعاملاتی انجام داد که بخشی از مبادلات تجاری در کوتاه مدت بدون دلار انجام شود.

دلیل مخالفت منتقدین چیست؟

در این میان این طرح مانند هر طرح اقتصادی دیگر مخالفانی نیز دارد که با توجه به توافق ژنو و امکان افزایش روابط اقتصادی با اروپا و آمریکا و از انجایی که ایران حجم بالایی از بده بستان های تجاری با اروپا و شرکت هایی که تحت پوشش آمریکا و کانادا هستند، دارد معتقدند حذف هیچ واحد پولی از مبادلات تجاری به نفع ایران نیست.

به عنوان مثال معاون سابق بانک مرکزی حذف دلار از مبادلات را منتهی به محدود شدن تجارت دانسته و گفته: اگر کشوری مایل به تجارت با تمام کشورها باشد نباید ارزی را از چرخه مبادلات حذف کند.

حیدر مستخدمین حسینی در رابطه با اقدام دولت روسیه برای حذف دلار از مبادلات تجاری و تاثیر این موضوع بر عملکرد اقتصادی کشورادامه داده: حذف یک واحد پولی با جایگاه رسمی در اقتصاد جهان، یک عامل سیاسی بوده و امکان حذف آن وجود دارد، اما ابتدا باید دید که این موضوع در ساز و کار اقتصادی به نفع اقتصاد یا به ضررآن در کشور است .

معاون سابق بانک مرکزی افزوده: برای بررسی این موضوع ابتدا باید حجم و طرف های تجاری معین و ارزهای قابل مبادله مشخص شوند، یعنی باید دید که روسیه مبادلات تجاری خود را بیشتر با کدام کشورها انجام می دهد و آن کشورها با چه واحد پولی تجارت می کنند، در این صورت می توان تاثیر حذف دلار بر مبادلات کشور را بررسی کرد.

وی تصریح کرده: همچنین برای حذف یک ارز خاص از مبادلات تجاری، ابتدا باید این سوال مطرح شود که دلیل حذف چه بوده و آیا می توان سایر ارزها را جایگزین کرد یا خیر؟ در این صورت شاید بررسی ها نشان دهد که حذف ارزی مانند دلار چندان به نفع نبوده و باید راهکاری به جز پاک کردن صورت مساله یافت.

در هر حال با وجود همه موافقین و مخالفین این طرح می توان گفت، پیمان پولی دوجانبه روش نوینی برای انجام تجارت بین دو کشور با ارزهای محلی و بدون استفاده از دلار و یورو است.

گفتنی است بانک مرکزی ایران ، علی‌رغم مسدود شدن حسابهای دلاری و یورویی ایران و عدم امکان استفاده از آنها در تجارت فرامرزی با شرکای تجاری با هیچ کشوری پیمان پولی دوجانبه امضاء نکرده است و حالا به نظر می رسد با توجه به مطرح شدن دوباره این موضوع در مجلس اتفاقات تازه ای درباره دلار رقم خواهد زد.

13 تیر 1393