نکاتی برای کاهش ضررهای غذاهای فست فود

براي كاهش اثرات مضر غذاهاي آماده، از ميوه ها و سبزي هاي سالم و تازه در كنار غذا استفاده شود. عادات نامطلوب غذايي در شيوه زندگي كشورهاي در حال توسعه از جمله جامعه ما، علاوه بر اين كه تهديدي براي سلامت كودكان و نوجوانان محسوب مي شود و ساير افراد را نيز در معرض خطر […]

https://www.zohur12.ir/wp-content/uploads/2012/01/reat8i9id46fv918vmr.jpg

براي كاهش اثرات مضر غذاهاي آماده، از ميوه ها و سبزي هاي سالم و تازه در كنار غذا استفاده شود.


عادات نامطلوب غذايي در شيوه زندگي كشورهاي در حال توسعه از جمله جامعه ما، علاوه بر اين كه تهديدي براي سلامت كودكان و نوجوانان محسوب مي شود و ساير افراد را نيز در معرض خطر ابتلا به بيماري هاي غيرواگير قرار داده است.

مشكل تغذيه از يك طرف ناشي از تقليد ناآگاهانه از فرهنگ غذايي غرب و از طرف ديگر حاكي از پيشرفت صنعت تهيه غذاهاي فرآوري شده است. در دنياي امروز كه كار و تحصيل بيش از پيش مورد توجه اقشار مختلف جامعه به ويژه زنان و جوانان قرار گرفته است، فرصت آشپزي سنتي را محدود كرد و مصرف فست فودها را بيش از پيش در جامعه افزايش داده است.

در حال حاضر متاسفانه مصرف نوشابه هاي گازدار و ساير نوشيدني هاي شيرين نيز به ويژه در سنين مدرسه رو به افزايش است، به طوري كه ۳۷٫ درصد نوجوانان و جوانان كشور هر روز اين نوشيدني را مصرف مي كنند و تنها حدود ۱۰ درصد از اين گروه سني هيچ وقت نوشيدني گازدار و شيرين مصرف نمي كنند.

فست فود چيست؟
منظور از فست فود غذاي آماده اي است كه معمولاً بدون قاشق، چنگال و بشقاب و عمدتاً به شكل ساندويچي سرو مي شود و غذاي انگشتي به حساب مي آيد. اين نوع غذاها هرچند ظاهر و طعم جذاب دارند، اما عادت غذايي نادرستي مانند پرخوري، كم تحركي و سريع غذا خوردن ايجاد مي كنند.
انواع غذاهاي آماده عبارتند از:
همبرگر، انواع ساندويچ هاي سوسيس و كالباس، هات داگ، سيب زميني سرخ شده، مرغ سوخاري، ناگت مرغ، انواع پيتزا و…

تركيب غذاهاي آماده چيست؟
¤ تركيبات سوسيس و كالباس كه شايع ترين نوع غذاهاي آماده هستند عبارتند از: گوشت چرخ كرده (گوشت گاو، گوساله، بره، گوسفند، مرغ و بوقلمون): ۴۰ تا ۹۰ درصد محتويات سوسيس و كالباس را گوشت تشكيل مي دهد. در موارد نادر ماهي نيز در تهيه سوسيس مورد استفاده قرار مي گيرد.

¤ نمك: نمك به عنوان طعم دهنده، نگه دارنده (به علت خاصيت ضدباكتريايي) و پيوند دهنده ذرات گوشت عمل مي كند. جذب كلسيم و پروتئين در بدن با مصرف زياد اين غذاها به علت نمك بالاي آن ها كم شده و در نهايت باعث پوكي استخوان مي شود.

ادويه جات: فلفل، دانه خردل، پياز، سير، رازيانه و زنجبيل براي ايجاد طعم هاي مختلف در انواع سوسيس و كالباس مورد استفاده قرار مي گيرند.

¤ شيرخشك، آرد، نشاسته، پروتئين سويا، خرده هاي نان، پودر سيب زميني و برنج، روغن مايع، آب، شكر (دكستروز) و ويتامين ث.

¤ جگر و چربي گاو گوسفند و مرغ.

¤ پسته، قارچ و پنير (در برخي موارد استفاده مي شوند.)

¤ نيتريت ها، نيترات ها و فسفات ها: اين تركيبات جهت حفظ رنگ و طعم سوسيس و كالباس مورد استفاده قرار مي گيرند.

نيتريت ها و نيترات هاچه خصوصياتي دارند؟
¤ نيترات و نيتريت سديم به عنوان نگه دارنده به سوسيس و كالباس اضافه مي شوند و به علت خاصيت ضدباكتريايي مانع رشد باكتري هاي خطرناكي مانند كلستر يديوم بوتولونيم مي گردند. تركيب اين مواد با ميوگلوبولين و هموگلوبين گوشت، باعث ايجاد رنگ صورتي و حفظ عطر و طعم ادويه هاي آن شده به آن ظاهري تازه مي بخشد. اما متاسفانه اين دو ماده در بدن به يك ماده سرطان زا به نام نيتروز آمين تبديل مي شوند. بسياري از نيتروز آمين ها در ايجاد تومورهاي بدخيم مؤثرند. سرطان هاي معده و روده در سال هاي اخير عمدتاً به علت استفاده بي رويه از غذاهاي آماده و كنسرو شده به ويژه موادغذايي كه به روش غيراستاندارد تهيه مي شوند در دنيا به شدت افزايش يافته است.

عوارض ناشي از مصرف غذاهاي آماده كدامند؟
¤ چاقي و اضافه وزن، بيماري هاي قلبي و عروقي و اختلالات گوارشي و كبد از عوارض مصرف اين مواد هستند. زيرا اين نوع غذاها با كالري، نمك و چربي به ويژه اسيد چرب اشباع بالا و ويتامين و مواد معدني اندك، در درازمدت خطر ابتلا به فشار خون بالا را افزايش مي دهند. نان هاي مورد استفاده در غذاهاي آماده نيز غالباً بدون سبوس است كه منجر به كاهش دريافت فيبر مورد نياز بدن مي شود.

¤ شيوع برخي سرطان ها نيز از عوارض مصرف مداوم غذاهاي آماده است كه به علت تركيبات نيتريت و نيترانتت ايجاد مي شود.

¤ انواع چاشني ها و سس ها كه با غذاهاي آماده مصرف مي شوند محرك اشتها، ترشح اسيد معده حركات سيستم گوارشي هستند كه اين موضوع زمينه را براي پرخوري و بروز چاقي فراهم مي كند.

¤ در رستوران هايي كه غذاهاي آماده سرو مي شود، غالباً غذاهاي از پيش آماده شده و در طول روز گرم نگه داشته مي شوند و به همين علت احتمال آلودگي در آن ها افزايش مي يابد.

¤ به هنگام سرخ كردن برخي از غذاهاي آماده، درجه حرارت غذا به بالاتر از نقطه جوش مي رسد و در چنين درجاتي بعضي مواد مغذي موجود در غذا به مقدار زيادي كاهش مي يابد و هم چنين هضم اين مواد در دستگاه گوارش به علت چربي بالاي آن ها مختل مي گردد.

¤ نوشابه هاي گازدار كه همراه غذاهاي آماده مصرف مي شوند. حاوي مواد اسيدي، شيميايي و قند هستند به همين علت سبب شيوع چاقي و اختلال در هضم و جذب مواد مغذي غذاها در دستگاه گوارش مي شوند. هم چنين به دليل داشتن اسيد فسفريك سبب كاهش جذب كلسيم مواد غذايي شده، در ايجاد پوسيدگي دندان و پوكي استخوان نقش دارند. مصرف نوشابه هاي گازدار در تشديد بيش فعالي كودكان نيز مؤثر است. از طرف ديگر در تهيه نوشابه هاي گازدار مانند ساير نوشيدني هاي صنعتي از مواد افزودني نگه دارنده استفاده مي شود. مصرف مكرر اين نوشيدني ها سبب تجمع اين مواد در بدن شده و زمينه ابتلاء به انواع بيماري هاي مزمن را فراهم مي كند. مصرف نوشابه هاي گازدار در كودكان ايجاد سيري زودرس و بي اشتهايي و در نهايت سوءتغذيه مي شود.

چه افرادي بيشتر در معرض خطرات ناشي از مصرف غذاهاي آماده قرار دارند؟
¤ كودكان؛ باتوجه به اين كه اين گروه در سن رشد قرار دارند و بيش از ساير سنين نيازمند مواد مغذي مي باشند. با مصرف بي رويه غذاهاي آماده و نوشابه هاي گازدار از دريافت مواد غذايي لازم براي رشد خود محروم مي شوند. از طرف ديگر مصرف اين مواد زمينه ابتلا به فشار خون بالا، چربي خون بالا و ديگر عوامل خطر ابتلا به بيماري هاي مزمن را در سنين بالاتر فراهم مي كند.

¤ نوجوانان و جوانان؛ افرادي كه در يكي از وعده هاي غذايي روزانه خود غذاهاي آماده مصرف مي كنند، نسبت به ساير هم سالان خود كالري، نمك و چربي بيشتر و ويتامين و مواد معدني كمتري دريافت مي كنند. بنابراين باتوجه به اين كه اين گروه در سن رشد و بلوغ است در معرض خطر ابتلا به بيماري هاي مزمن در سنين بالاتر را فراهم مي نمايد.

¤ مادران باردار؛ اين افراد در معرض افزايش خون حاملگي قرار دارند بنابراين نه تنها نمك بالاي اين مواد، بلكه افزودني هاي ديگر موجود در اين غذاها نيز نمي تواند در آنها مشكل ساز شود. هم چنين بسياري از اين تركيبات به ويژه نيتروز آمين ها از جفت عبور مي كند و احتمال ايجاد تومورهاي مغزي در نوزادان را نيز افزايش مي دهند.

¤ سالمندان: اين گروه سني به علت اين كه اكثراً مبتلا به فشار خون بالا يا ساير بيماري هاي مزمن هستند بايد تا حدامكان از مصرف غذاهاي آماده پرهيز كنند.

چند توصيه براي كاهش خطر مصرف غذاهاي آماده:
¤ در صورت تمايل زياد به مصرف غذاهاي آماده و براي كاهش مصرف اين مواد، تعداد دفعات مصرف را در طول زمان كاهش دهيد و تا حد امكان موادغذايي را در شرايط مناسب از نظر نگه داري، نوع روغن مصرفي و با استفاده از مواد اوليه تازه و سالم در منزل تهيه كنيد.

¤ براي كاهش اثرات مضر غذاهاي آماده، از ميوه ها و سبزي هاي سالم و تازه در كنار غذا استفاده شود. مصرف مقادير مناسب اين مواد مي تواند ويتامين هاي لازم را براي بدن تأمين نموده و اثرات مضر مواد سرطان زايي كه با مصرف زياد غذاهاي آماده وارد بدن شده و در بدن انباشته مي شود را خنثي كند.

¤ مصرف غذاهاي شور و چرب مانند: پنير پيتزا، چيپس، ترشي جات، خيارشور، انواع سس (كچاب، مايونز و…) و سيب زميني سرخ كرده كه معمولا به همراه غذاهاي آماده مصرف مي شوند را كاهش دهيد.

¤ معمولا غذاهاي آماده در حجم زياد روغن سرخ شده و حاوي چربي زيادي هستند. هم چنين انواع سس ها و پنير پيتزا مملو از چربي اضافه مي باشند. بنابراين ضمن توصيه به عدم استفاده از روغن هاي جامد، بر استفاده از روغن هاي مخصوص سرخ كردني در حجم كم براي موارد سرخ كردن و كاهش مصرف غذاهاي چرب تأكيد مي شود.

¤ نوشابه هاي گازدار كولا را تا حد امكان از برنامه غذايي حذف كرده يا به حداقل مقدار برسانيد. به جاي نوشابه هاي گازدار از آب، دوغ هاي كم نمك و بدون گاز يا انواع آب ميوه استفاده نماييد.

نقش مادران در تهيه موادغذايي سالم و تازه، پرهيز از خريداري انواع ساندويچ هاي آماده و نوشابه هاي گازدار و فرهنگ سازي تغذيه مناسب در خانواده اهميت و ارزش بالايي دارد.

۳۰ دی ۱۳۹۰ |
KHAMENEI